၂၀၁၀-၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ကမာၻ႔စီးပြားေရး သုံးသပ္ခ်က္

တနလၤာ, 20 ဒီဇင္ဘာ 2010 – VOA

Global Economic Downturn

ဓာတ္ပံု photos.com

ဒီကေန႔ေခတ္မွာ အဆုိးရြားဆုံး ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ အက်ပ္အတည္းေတြ ကုိ ကုန္ဆုံးေတာ့မယ့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲမွာ ေတြ႔ျမင္ၾကရတာပါ။

ကမာၻနဲ႔အ၀န္း စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေတြ အရွိန္က်သြားေပမဲ့၊ အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာေတြ၊ ဥေရာပက ေၾကြးၿမီအက်ပ္အတည္းေတြ ႀကီးထြားေနသလုိ စီးပြားေရး နာလန္ထစ အေျခအေနေတြဟာလည္း တေျပးညီ ရွိမေနတဲ့အတြက္ လာမယ့္ႏွစ္ထဲမွာလည္း အခက္အခဲေတြ ႀကံဳရဦးမယ္လုိ႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဆုိေနၾကပါတယ္။

ကုန္လြန္ေတာ့မယ့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲမွာ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ စီးပြားေရး အတက္အက်ေတြနဲ႔အတူ ေရွ႔လာမယ့္ႏွစ္ ကမာၻ႔စီးပြားေရး ေရွ႔အလားအလာေတြအေပၚ ဗြီအုိေအ သတင္းေထာက္ Mil Arcega ရဲ႔ သတင္းေပးပုိ႔ခ်က္နဲ႔အတူ ကမာၻတ၀န္းက စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ အေျခအေနေတြကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ေခတ္မွာ အဆုိးရြားဆုံး ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ အက်ပ္အတည္းေတြ ကေန ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲမွာ လြန္ေျမာက္လာတဲ့ လကၡဏာတခ်ဳိ႔ကုိ ေတြ႔ျမင္ၾကရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ၂ ႏွစ္ေလာက္ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ စီးပြားေရး အေျခအေနဟာ အတိမ္းအေစာင္း မခံႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာပဲ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သလုိ၊ ျပန္လည္နာလန္ထူလာရာမွာလည္း ခ်ိန္ခြင္လွ်ာမညီတဲ့ အျဖစ္ေတြနဲ႔ ႀကံဳေနရတာပါ။ ဒီအတြက္လည္း ေရွ႔လာမယ့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ထဲမွာ အာရွတုိက္နဲ႔ ေတာင္အေမရိကတုိက္က ႏုိင္ငံေတြလုိမ်ဳိးကလဲြလုိ႔ စီးပြားေရးေတြ ဆက္လက္က်ဆင္းေနဦးမယ္လုိ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက တြက္ဆေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ကမာၻ႔ဘဏ္က စီးပြားေရး ပညာရွင္ တဦးျဖစ္တဲ့ Hans Timmer ကေတာ့ ေရွ႔မွာ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြကုိ ဖြ႔ံၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြက အဓိကဦးေဆာင္မယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
“လတ္တေလာ အေနနဲ႔ အႀကီးမားဆုံး ျဖစ္ေနတာကေတာ့ စီးပြားေရး တက္သစ္စႏုိင္ငံေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒါေတြဟာ အာရွတုိက္မွာ ဆုိေပမဲ့ လက္တင္ အေမရိကတုိက္မွာလည္းပဲ သိသိသာသာ တုိးပြားလာေနပါတယ္။”

In this 13 Oct 2010 photo, a worker installs a new layer on an advertisement board showing skyscrapers in Beijing's Central Business District, China

ဓာတ္ပုံ – ေအပီ

တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ ဘရာဇီးတုိ႔လုိ တုိင္းျပည္ေတြမွာ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြ ရွိေနေပမဲ့ တျခားတုိင္းျပည္ေတြမွာ က်ဆင္းမႈေတြေၾကာင့္ မညီမမွ်ျဖစ္ေနရတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ ဘရာဇီးတုိ႔လုိ တုိင္းျပည္ေတြမွာ အလွ်င္အျမန္တုိးတက္မႈေတြက စီးပြားေရး ဘက္မညီမွ်မႈေတြကုိ ပုိၿပီး သိသာေစခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္လယ္တ၀ုိက္မွာပဲ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းေတြ အဆမတန္ ႀကီးထြားလာတာ၊ ဥေရာပ ယူ႐ုိေငြသုံးစဲြတဲ့ ၁၆ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ဘ႑ာေရး အရင္းအျမစ္ေတြ ျပတ္လပ္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳခဲ့ရတာေတြကလည္း ကမာၻနဲ႔အ၀န္း စီးပြားေရး ျပန္လည္ဦးေမာ့ေစေရးဟာ လြယ္လြယ္ကူကူ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ေက်ာ္လႊားႏုိင္မယ့္ ကိစၥတခုေတာ့ မဟုတ္ဘူးဆုိတာကုိ သတိေပးသလုိလည္း ျဖစ္ေနတာပါ။

ဒါေတြဟာ ေရွ႔လာမယ့္ႏွစ္အတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြ ျဖစ္မယ္လုိ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Carnegie တကၠသုိလ္က ႏုိင္ငံတကာစီးပြားေရး အစီအစဥ္ရဲ႔ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Uri Dadush က ေျပာပါတယ္။
“၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲမွာ အႀကီးက်ယ္ဆုံး အေနနဲ႔ကေတာ့ တကယ္တမ္း ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ျပန္ၿပီး နာလံထူလာတဲ့ အေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ၂၀၁၀ ထဲမွာ ေနာက္ထပ္ ႀကီးႀကီးမားမား အေနနဲ႔ကေတာ့ ဥေရာပတုိက္က ေခါင္းေထာင္ထလာတဲ့ အေၾကြးျပႆနာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ဆက္လက္အရွိန္တက္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး၊ လာမယ့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ကမာၻ႔စီးပြားေရးအတြက္ အႀကီးမားဆုံး အႏာၱရာယ္တခုအျဖစ္နဲ႔လည္း ရွိေနပါတယ္။”

ဂရိႏုိင္ငံမွာ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္မႈေတြၾကားက ဥေရာပက အကူအညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္အတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္တခုအျဖစ္ ေခၽြတာေရး အစီအစဥ္ေတြ က်င့္သုံးဖုိ႔ အစုိးရက မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့အတြက္လည္း စုိးရိမ္ပူပမ္ေနၾကတဲ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ ယူ႐ုိေငြအေပၚ ယုံၾကည္မႈေတြ ေလ်ာ့ပါးေစခဲ့တာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာေငြေၾကးဟာလည္း အေျခအေန သိပ္ေကာင္းလွတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ကမာၻေပၚကစက္မႈဖြ႔ံၿဖိဳးတဲ့ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၀ (G-20) အဖဲြ႔ရဲ႔ အဓိကက်တဲ့ ထိပ္သီး အစည္းအေ၀းပဲြ မတုိင္မီ တပတ္ေလာက္ အလုိမွာပဲ အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္က ေဒၚလာ ဘီလီယံ ၆၀၀ ဘုိးရွိတဲ့ အစုိးရရဲ႔ အာမခံစာခ်ဳပ္စာတမ္းေတြကုိ ၀ယ္ယူဖုိ႔ ေၾကညာခဲ့တာပါ။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႔ စီးပြားေရးကုိ က်ားကန္ဖုိ႔နဲ႔ အတုိးႏႈန္းကုိ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ဗဟုိဘဏ္က ဒီလုိမူ၀ါဒမ်ဳိး က်င့္သုံးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း G-20 အဖဲြ႔ရဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ဒီအစီအစဥ္ဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက သူ႔ရဲ႔ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ေတြ ေစ်းေပါေပါနဲ႔ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေရာင္းႏုိင္ေအာင္ လုပ္တာလုိ႔ စြပ္စဲြခဲ့ၾကတာပါ။

ဓာတ္ပုံ – ေအပီ

ေၾကြးၿမီ ျပႆနာ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ဥေရာပက ဂရိ လုိႏုိင္ငံမွာ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပမႈေတြၾကားက အစုိးရက ေခၽြတာေရး အစီအမံေတြကုိ ခ်မွတ္ခဲ့ရပါတယ္။

ဒီလုပ္ေဆာင္မႈေၾကာင့္လည္း ကုိယ္က်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္တဲ့ မူ၀ါဒကုိ မီးေလာင္ရာ ေလပင့္ျဖစ္ရသလုိ၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သူ႔ရဲ႔ေငြေၾကးတန္ဘုိးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္လုိ႔ အေမရိကန္က ေျပာဆုိေနတာေတြကုိလည္း ေမွးမွိန္ေစတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Brookings တကၠသုိလ္က စီးပြားေရး ပညာရွင္ Domenico Lombadi ကေျပာပါတယ္။
“ဒီေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚလာတဲ့ အခ်ိန္က သိပ္ေတာ့ ကံမေကာင္းလွပါဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ့ အဲဒီတုန္းကလည္း ဒီေၾကညာခ်က္ကုိ စီးပြားေရး တက္သစ္စ ႏုိင္ငံေတြက တန္ျပန္ခဲ့ၾကတာေတြ ရွိခဲ့တာမုိ႔၊ တနည္းအားျဖင့္၊ ဒါက အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းပါ၀င္ၿပီး ေတြ႔ဆုံမႈေတြ လုပ္ႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလန္းေတြကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္တာမ်ဳိးပါ။”

G-20 အဖဲြ႔အေနနဲ႔ အေစာပုိင္း ေဆြးေႏြးပဲြေတြမွာတုန္းက ဦးစားေပး အစီအစဥ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့၊ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ ျခယ္လွယ္မႈေတြကုိ ဟန္႔တားေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြကုိေတာ့ ခုိင္ခုိင္မာမာ မခ်မွတ္ခဲ့ၾကပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိ G-20 အဖဲြ႔က ဘုံရပ္တည္ခ်က္ေတြ မရႏုိင္ပဲ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ၊ ဥေရာပက ေၾကြးၿမီျပႆနာေတြ အႀကီးအက်ယ္ ႀကံဳလာရတဲ့အတြက္ စုိးရိမ္မႈေတြကလည္း ေနာက္ဆက္တဲြ ထြက္ေပၚလာတာပါ။ အေၾကြးေတြ ျပန္မဆပ္ႏုိင္တဲ့ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရလုိ႔ အကူအညီေတြ ေတာင္းခံလာရတဲ့ ဥေရာပယူ႐ုိေငြသုံးစဲြတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအနက္ အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံဟာ ဒုတိယေျမာက္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ျပင္ပက အကူအညီေတြသာ အႀကီးအက်ယ္မရႏုိင္ဘူးဆုိရင္ တျခားေၾကြးၿမီေတြ အႀကီးအက်ယ္တင္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ စီးပြားေရး ၿပိဳကဲြမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရလိမ့္မယ္လုိ႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြက သတိေပးၾကပါတယ္။

American Enterprise တကၠသုိလ္က စီးပြားေရးပညာရွင္ Desmond Lachman ကေတာ့ ေၾကြးၿမီျပႆနာေတြ ရင္ဆုိင္ရမယ့္ ေနာက္ထပ္ ႏုိင္ငံေတြအျဖစ္ ေပၚတူဂီ၊ စပိန္ႏုိင္ငံေတြ ျဖစ္မယ္လုိ႔ ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့တာပါ။ လတ္တေလာ ဥေရာပသမဂၢ (EU) အတြက္ အႀကီးမားဆုံး စိန္ေခၚမႈက စပိန္ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္လုိ႔လည္းဆုိပါတယ္။ ဥေရာပမွာ စီးပြားေရးအင္အား တတိယအႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ စပိန္ႏုိင္ငံ ၿပိဳကဲြလုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔လည္း အကဲခတ္ေတြက ျမင္ေနၾကတာပါ။
“က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ ေပၚတူဂီ၊ ဂရိ၊ စပိန္၊ အုိင္ယာလန္ တုိ႔လုိ ႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ယူ႐ုိအ၀န္းအ၀ုိင္းထဲမွာ ရပ္တည္ဖုိ႔ဆုိတာ သိပ္ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ထင္ပါတယ္။”

ဥေရာပက ေၾကြးၿမီျပႆနာေတြေၾကာင့္ ယူ႐ုိေငြေၾကး အေပၚ စုိးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြေတြလည္း ရွိခဲ့ၾကတာပါ။

အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံရဲ႔ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းေတြကုိ ေျဖရွင္းေရးအတြက္ EU ရဲ႔ မတည္မႈ အပါအ၀င္ ေဒၚလာ ၁၁၂ ဘီလီယံ အကူအညီေပးေရး အစီအစဥ္ရဲ႔ တစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) က ေဒၚလာဘီလီယံ ၃၀ ကုိ ၃ ႏွစ္ၾကာ ေခ်းေပးဖုိ႔ သေဘာတူခဲ့တာပါ။ အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံက ေငြေၾကးအကူအညီေတြ ရရွိဖုိ႔ ဂရိႏုိင္ငံလုိပဲ တုိင္းျပည္မွာ ေခၽြတာေရး အစီအမံေတြကုိလည္း ခ်မွတ္ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလုိ ယူ႐ုိေငြေၾကးသုံးစဲြတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ အစုိးရက ေၾကြးၿမီျပႆနာေတြ ရင္ဆုိင္လာေနရတာမုိ႔ ယူ႐ုိေငြေၾကးအေပၚ စုိးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြ ထြက္ေပၚလာေပမဲ့လည္း ကမာၻ႔ဘဏ္က စီးပြားေရး ပညာရွင္ Timmer ကေတာ့ ဒါဟာ ပုံႀကီးခ်ဲ႔ စဥ္းစားခ်က္သာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
“ဥေရာပက မူ၀ါဒခ်မွတ္သူ ဥပေဒျပဳအမတ္ေတြက ယူ႐ုိေငြကုိပဲ ဆက္လက္ဆုပ္ကုိင္ထားဖုိ႔နဲ႔ ဒါကုိကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ ဘာမဆုိ လုပ္မယ္ဆုိတဲ့ ပုိင္းျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးရွိေနတာကုိ သူက ေလွ်ာ့တြက္ထားတယ္လုိ႔ပဲ က်ေနာ္ကေတာ့ ေခ်ပရပါလိမ့္မယ္။”

ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ကမာၻ႔စီးပြားေရး ျပန္လည္ နာလန္ထူလာေစဖုိ႔အတြက္ ဥေရာပမွာ အေျခအေနေတြ တည္ၿငိမ္ဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ စီးပြားေရး အကဲခတ္ေတြက ယုံၾကည္ထားၾကတာပါ။ ဒီလုိပဲ ကမာၻ႔စီးပြားေရး တခုလုံးအေနနဲ႔ ျပန္လည္ဦးေမာ့လာေစဖုိ႔အတြက္ စီးပြားေရး ခ်ိန္ခြင္လွ်ာညီဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔လည္း ဆန္းစစ္သူေတြက တညီတညြတ္တည္း ဆုိေနၾကတာပါ။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ကမာၻနဲ႔အ၀န္း ဆက္ႏြယ္မႈေတြ ႀကီးထြားလာေနတာနဲ႔အမွ် စီးပြားေရးအင္အားႀကီး အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ တုိးတက္မႈေတြ မရွိပဲနဲ႔ေတာ့ တက္သစ္စ တုိင္းျပည္ေတြရဲ႔ ေစ်းကြက္ေတြ အလွ်င္အျမန္ ခ်ဲ႔ထြင္လာေပမဲ့ ဒါေတြဟာ ေရရွည္အတြက္ မေသခ်ာလွဘူးလုိ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ရဲ႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ Timmer တုိ႔လုိ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သတိေပး ေျပာဆုိထားတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: